Trang chủ > Tản mạn > TRÂU BÒ CHẾT RÉT HÀNG LOẠT: NÔNG DÂN SẠT NGHIỆP, CHÍNH QUYỀN THỜ Ơ?

TRÂU BÒ CHẾT RÉT HÀNG LOẠT: NÔNG DÂN SẠT NGHIỆP, CHÍNH QUYỀN THỜ Ơ?

February 14, 2008

Ở Cà Mau, Bạc Liêu thuộc miền Tây Nam bộ ít khi bị rét, nhưng xứ này muỗi nhiều vô số kể, nổi tiếng là “muỗi kêu như sáo thổi, đĩa lội như bánh canh”. Nông dân chống muỗi cho trâu, heo (xứ này hình như không hạp nuôi bò nên ít khi thấy được vài con bò) bằng cách xây chuồng nơi thoáng đãng, nền đất sét nện hoặc láng xi măng cứng, cao ráo. Trời sụp tối là nhà chủ đốt bếp un (bếp củi cho nhiều khói) đặt gần chuồng để xua muỗi. May mùng thật lớn có thể trùm ra ngoài 4 bên chuồng gia súc, chân mùng chấm rủ xuống đến sát đất để gia súc không làm hư mùng, kéo sập mùng mà vẫn kín đáo ngăn được muỗi.




Bài báo “Cạn nước mắt khóc… trâu chết lạnh” ( Vietnamnet ngày 14/2/2008 ) có những đoạn gây chú ý cho người đọc, thương cho người nông dân vùng cao bấy nhiêu thì cũng tức giận, phẫn nộ đối với những người có trách nhiệm (được gọi là chính quyền) ở địa phương:

“ Người nông dân Sa Pa và các tỉnh miền núi phía Bắc lao đao vì giá rét. Họ đang đối diện với nguy cơ… sạt nghiệp, khi “đầu cơ nghiệp” cứ từng ngày, từng giờ theo giá lạnh ra đi .

Cả huyện Sa Pa đang thắt lòng trước cơn đại nạn giá lạnh kéo dài nhất trong vòng 25 năm qua làm trâu chết hàng loại.

Châu A Dính, thôn trưởng bản Chu Lìn I cho biết: Bản có 135 hộ thì đã có hơn 60 hộ có trâu chết. Nhà Châu A Chơ có 9 con thì 7 con đã chết, hai con còn lại Chơ đã nhốt vào chuồng, đi xa cắt cỏ, nấu cháo cho ăn nhưng cũng chẳng biết nó có sống được đến ngày mai không? Nhà Giàng A Chèo cùng bản có hai con thì đã chết cả hai. Chèo bảo: “Lạnh quá, đã không gieo cấy được rồi, bây giờ trâu chết hết không biết lấy cái gì để cày bừa đây!”

Trời ngày càng lạnh giá hơn, Sa Pa đang có băng tuyết, nhưng đến cuối chiều ngày 13/2, bản Chu Lìn I đã có trên 100 con trâu chết. Đến lúc này, nhiều gia đình mới tá hỏa lên rừng tìm trâu nhà mình về để chống rét.

Bản Chu Lìn II cũng đã có hơn 40 con trâu bị chết. Nhà Châu A Vàng nhìn thấy gia đình mình nghèo đi mà không thể làm gì được. Tài sản lớn nhất và có giá nhất nhà Vàng là đàn trâu 16 con thả trên rừng thì nay đã chết 6…

Trên dọc trục đường 4D, trâu bò rẽ cây từ trên núi xuống từng đàn. Châu A Dơ mới 12 tuổi với tấm áo phong phanh lụi hụi rẽ mù lùa đàn trâu nhà mình lên đường về bản. Con bê bé nhất mà Dơ thương nó nhất đã gục ngã xuống máng thoát nước ven đường. Khi Dơ dùng sức mỏng mảnh của mình nhấc nó lên, thì con bê đã không đứng dậy nổi. Dơ òa lên khóc thương cho con vật tội nghiệp mà bị trời hành

Cho đến 16h ngày 13/2, UBND huyện Sa Pa đã thống kê tạm thời được 11/18 xã, thị trấn có số lượng trâu chết lên đến trên 1.000 con. Còn 7 xã chưa có thông tin thì chẳng ai dám “đoán già, đoán non”.

Điều đáng ngại hơn sau khi đợt rét đậm, rét hại này đi qua, là những con trâu được người dân chống rét tốt rồi cũng sẽ lăn đùng ra chết vì bị “cước”. Có nghĩa là thời tiết ấm lên, trâu sẽ bị sưng chân, sưng móng và khớp. Lúc đó, cũng chỉ có làm… thịt.

Người nông dân Sa Pa nói riêng và các tỉnh miền núi phía Bắc nói chung đang lao đao kinh tế vì giá rét. Họ đang đối diện với nguy cơ… sạt nghiệp, khi “đầu cơ nghiệp” cứ từng ngày, từng giờ theo giá lạnh ra đi”.

Bài báo đã tóm tắt sơ lược quá trình diễn biến sự việc:

– Rét đậm kéo dài từ lâu và vẫn đang tiếp tục, nông dân vùng cao thiếu hiểu biết nên vẫn giữ thói quen chăn thả gia súc đi hoang trên đồi núi để gia súc tự kiếm ăn;

– Gia súc chịu rét không nổi nên lần lượt chết lắt nhắt theo từng ngày chớ không phải gia súc đồng loạt lăn ra chết một lúc mấy trăm con, suy ra lúc gia súc mới chết lai rai mà có biện pháp bảo vệ thì vẫn ngăn chặn được;

– Chính quyền địa phương chỉ làm được mỗi một việc là “thống kê” số gia súc chết nhưng vẫn làm chưa xong, chưa có con số chính xác, không giúp đỡ dân chống rét cho trâu bò; cấp huyện thì vô tư im lặng như chuyện tận đẩu tận đâu bên Châu Phi, không hề liên quan đến mình;

– Nông dân bất lực, khốn khổ, đau đớn… vì những con gia súc thân yêu, là toàn bộ tài sản nhỏ bé của họ đã lũ lượt ra đi, cái đói đe dọa gia đình họ.

Theo tài liệu hướng dẫn của ngành Nông nghiệp, cách phòng chống rét cho trâu bò như sau:

“ Chủ động củng cố chuồng trại, che, chắn và có biện pháp sưởi ấm để chống rét cho trâu, bò, dê, cừu, ngựa…; không chăn thả gia súc khi nhiệt độ xuống dưới 12 0 C; hướng dẫn người chăn nuôi chủ động dự trữ thức ăn, cung cấp thức ăn thô và bổ sung thức ăn tinh, khoáng chất vitamin tại chuồng cho đàn gia súc.

Vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại, xử lý tốt các chất thải chăn nuôi. Báo cáo tình hình thiệt hại về trâu bò, dê, cừu, ngựa cho Cục Chăn nuôi để có biện pháp chỉ đạo kịp thời”.

“Để bảo vệ tốt cho đàn gia súc, gia cầm; đặc biệt là đàn trâu, bò trong những ngày bị rét đậm, rét hại này cần khuyến cáo nông dân thực hiện các biện pháp sau:

1. Giải quyết thức ăn: Tận dụng thân cây ngô sau thu hoạch bắp, thân cây đậu kết hợp cỏ voi ủ chua làm thức ăn bổ sung thức ăn trong vụ hoặc thân ngô non trồng dày theo từng đợt, khi ngô có hạt đông sữa thì cắt cả cây băm thành từng đoạn 3-5 cm làm thức ăn cho trâu bò; ban ngày tăng cường thời gian chăn dắt để trâu bò tìm kiếm thêm thức ăn.

2. Chăm sóc nuôi dưỡng: Ban ngày trâu bò được ăn no với thức ăn đảm bảo dinh dưỡng, ban tối trước khi vào chuồng nên bổ sung lượng thức ăn khoảng 1 kg cám tinh hoà trong nước ấm có pha ít muối, ban đêm có đủ cỏ hoặc rơm khô đã được kiềm hoá là tốt nhất hoặc thức ăn ủ chua.

3. Chống rét cho trâu bò: Những ngày nhiệt độ xuống thấp dưới 15 0 thì không cho trâu bò ra đồng làm việc nên nuôi nhốt tại chuồng cho ăn uống đầy đủ; chỉ nên cho trâu bò ra bãi chăn thả khi trời nắng ấm.

4. Phòng bệnh cho trâu, bò: Cần tiêm phòng đầy đủ các loại vác xin tụ huyết trùng, lở mồm long móng, phòng bệnh cước chân và bệnh tiên mao trùng ”.

Ở Cà Mau, Bạc Liêu thuộc miền Tây Nam bộ ít khi bị rét, nhưng xứ này muỗi nhiều vô số kể, nổi tiếng là “muỗi kêu như sáo thổi, đĩa lội như bánh canh”. Nông dân chống muỗi cho trâu, heo (xứ này hình như không hạp nuôi bò nên ít khi thấy được vài con bò) bằng cách xây chuồng nơi thoáng đãng, nền đất sét nện hoặc láng xi măng cứng, cao ráo. Trời sụp tối là nhà chủ đốt bếp un (bếp củi cho nhiều khói) đặt gần chuồng để xua muỗi. May mùng thật lớn có thể trùm ra ngoài 4 bên chuồng gia súc, chân mùng chấm rủ xuống đến sát đất để gia súc không làm hư mùng, kéo sập mùng mà vẫn kín đáo ngăn được muỗi. Vì thói quen này, nên nhà nào may mùng ngủ quá lớn thì bị mọi người gọi đùa là “lấy mùng trâu ngủ”. Gặp khi thời tiết quá lạnh, trâu, heo ngoài việc ngủ mùng còn được đốt lửa sưởi ấm và bận áo. Áo may bằng bao tải dệt từ sợi đay ngày thường dùng đựng lúa, gạo, rất lớn (đựng được 100 kg gạo/bao), dân gọi là “bao chỉ xanh”.

Nhà tôi nuôi một con chó, tháng đầu mùa mưa, muỗi sinh sôi nhiều, tối ngủ bên ngoài thì mặt mũi bị muỗi cắn sưng húp hết rồi lăn đùng ra bịnh, bỏ ăn. Muốn không tốn tiền cho bác sĩ thú y thì hàng đêm phải giăng mùng cho nó ngủ. Gặp hôm trời lạnh cũng phải mặc áo cho nó, nhờ vậy mà nó to lớn, bóng mượt, mạnh khỏe.

Đọc báo, nhìn vào ảnh, thấy thời tiết Lào Cai rét hại như thế mà trâu bò cứ đi ngời ngời ngoài đường bản, thả rông trên đồi, nằm vạ vật trên nền đất trơ trọi, cả bầy cóng rét đứng túm tụm giữa trời lấy hơi ấm sưởi cho nhau… thấy thảm thương cho chúng vô cùng.

Có thể thấy, bảo vệ gia súc chống rét là chuyện không quá khó, thậm chí dễ dàng làm được, tài liệu hướng dẫn thì có rất nhiều, ngay cả người không làm nông, không nuôi trâu bò như tôi cũng biết cách phòng chống rét. Trường hợp kẹt quá có thể liên hệ với các Phòng Nông nghiệp – Phát triển nông thôn (thuộc huyện) để được hướng dẫn và xin tài liệu; tiếc thay, cấp cơ sở lại không làm điều này, cấp trên thì quá thờ ơ với nông dân.

Tạ Phong Tần

Advertisements
Chuyên mục:Tản mạn
  1. Không có bình luận
  1. No trackbacks yet.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: