Trang chủ > Tản mạn > CHÁO RẮN HỔ HÀNH

CHÁO RẮN HỔ HÀNH

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ (Texas, USA)

Cách đây 20 năm, tôi theo đứa em bà con chú bác về quê miệt Cà Mau chơi. Thấy nhà nó sáng sớm đã nấu nồi cơm bự tổ bố trên bếp rồi ủ tro nóng để đó. Nó lấy cái giỏ tre đeo lên lưng, bước ra cửa vừa đi vừa nói: “Chế ở nhà coi chừng nhà. Tui đi kiếm món gì về ăn cơm”. Tôi nhìn quanh thấy nhà nó đâu có món gì quý giá phải “coi chừng” đâu, trừ ba bốn con chó vàng, chó đen ngồi chồm hổm trước hàng ba. Tôi hỏi nó: “Kiếm ở đâu dị? Tao đi với”. Nó nói: “Tui đi bắt đẻn, rắn gì cũng được, bắt được con nào xào con nấy”. Ý trời, nghe nói đẻn là phát ớn, thôi không đi nữa. Quả thật, nó đi chừng 30 phút thì trở về thảy giỏ xuống đất cái ạch, trong giỏ đã có 3-4 con đẻn bự bằng cườm tay da rằn ri trắng đen nằm cuộn quấn xà nùi với nhau. Nó lôi ra nấu nước sôi làm thịt, rồi chặt khúc kho tương ăn với chuối ghém bóp giấm đường. Nó nói: “Ở đây không có đi chợ mỗi ngày đâu. Sáng nay ăn đẻn, trưa lấy mắm chua trong khạp ra ăn đến chiều. Mai tui đi nhổ mấy cần câu cắm bắt cá lóc đem về nấu canh chua”.

Miền Tây Nam bộ từ thời khai hoang lập ấp cách đây hơn 300 năm vốn được coi là xứ “trên cơm dưới cá”, dân tình làm chơi chơi mà ăn thiệt. Loài vật sinh sôi nảy nở tự nhiên, thứ gì cũng nhiều thiệt nhiều. Phàm con gì sống lâu, sống dai quá, người ta đồn nó khôn ngoan đến mức thành tinh (yêu tinh), nên mới có câu vè: “Muỗi kêu như sáo thổi/ Đỉa lội tợ bánh canh/ Cỏ mọc cọng thành tinh/ Rắn đồng đà biết gáy”. Rắn mà biết gáy là ý nói con rắn nó lớn,  nó già như thế nào rồi.

Cách đây 20 năm, tôi theo đứa em bà con chú bác về quê miệt Cà Mau chơi. Thấy nhà nó sáng sớm đã nấu nồi cơm bự tổ bố trên bếp rồi ủ tro nóng để đó. Nó lấy cái giỏ tre đeo lên lưng, bước ra cửa vừa đi vừa nói: “Chế ở nhà coi chừng nhà. Tui đi kiếm món gì về ăn cơm”. Tôi nhìn quanh thấy nhà nó đâu có món gì quý giá phải “coi chừng” đâu, trừ ba bốn con chó vàng, chó đen ngồi chồm hổm trước hàng ba. Tôi hỏi nó: “Kiếm ở đâu dị? Tao đi với”. Nó nói: “Tui đi bắt đẻn, rắn gì cũng được, bắt được con nào xào con nấy”. Ý trời, nghe nói đẻn là phát ớn, thôi không đi nữa. Quả thật, nó đi chừng 30 phút thì trở về thảy giỏ xuống đất cái ạch, trong giỏ đã có 3-4 con đẻn bự bằng cườm tay da rằn ri trắng đen nằm cuộn quấn xà nùi với nhau. Nó lôi ra nấu nước sôi làm thịt, rồi chặt khúc kho tương ăn với chuối ghém bóp giấm đường. Nó nói: “Ở đây không có đi chợ mỗi ngày đâu. Sáng nay ăn đẻn, trưa lấy mắm chua trong khạp ra ăn đến chiều. Mai tui đi nhổ mấy cần câu cắm bắt cá lóc đem về nấu canh chua”.

Người “yếu bóng vía” thấy rắn là sợ chạy mất dép. Rắn có loại lành cắn không chết, loại độc cắn chết ngay hoặc vài ngày sau mới “theo ông theo bà” nếu không cứu chữa kịp thời. Bề ngoài rắn cũng không dễ thương chút nào. Nếu không phải là tay chuyên bắt rắn, thì không ai dám nói mình thích con rắn như thích gà, thích vịt hay thích trâu, heo, chó, mèo… Dân Cà Mau kêu rắn biển là đẻn. Con đẻn nhìn hình dạng nó còn xấu xí hơn con rắn nữa, mà nó cũng độc hơn rắn nhiều. Có người đi lặn biển bắt cá, rủi gặp phải đẻn mà phản ứng không kịp, nó cắn cho một phát, khi lên tàu một lúc đã lăn đùng ra chết mà tàu còn chưa kịp về đến bờ. Tôi hỏi nó: “Sao mày không bắt rắn hổ về nấu cháo ăn”. Nó nói: “Tháng này chưa tới mùa gặt lúa, chuột đồng chưa ra nhiều, khó bắt rắn lắm. Rắn hổ là chúa bắt chuột đồng đó”.

Xứ này, nông dân muốn ăn rắn chịu khó săn lùng một chút là kiếm được dễ dàng. Không phải mùa chuột đồng, thức ăn khan hiếm, rắn thường vào chuồng gà bắt gà, vịt ăn. Riêng về rắn hổ đã có nhiều loại là hổ đất, hổ mây, hổ ngựa, hổ hành. Rắn hổ hành nấu cháo đậu xanh là ngon nhất.

Rắn hổ hành cũng bắt ếch, nhái để ăn. Vì vậy, chỗ nào có nhiều chuột đồng thì chỗ đó cũng nhiều rắn. Hoặc là ở gần bờ ao, bờ đìa, bờ ruộng có cỏ rậm nhiều ếch nhái sinh sống cũng có rắn hổ. Nhà tôi ở quê phía sau có nhiều ao lớn nhỏ lủ khủ, mùa mưa rắn hổ hành thường bò vào nhà tìm chỗ ấm để ngủ, con nào con nấy bề tròn bự bằng cườm tay. Loại này quá lớn, chỉ bằm ra nấu cháo chớ nấu món khác thịt dai nhách.

Rắn hổ hành thường hoạt động vào ban đêm. Trung bình thân dài từ 5- 7 tấc, nặng khoảng 700g, da có vằn sọc trắng và đen, đặc biệt nó đi đến đâu là có mùi giống mùi hành bay ra đến đó, nên gọi là rắn hổ hành.

Rắn lớn chừng nửa ký một con là vừa ăn, nhiều thịt mà thịt lại mềm. Đừng ham mua rắn quá lớn là rắn già, thịt dai không ngon. Làm rắn trước tiên phải chặt bỏ cái đầu. Người ta nói xương rắn hổ đạp trúng vết thương bị trúng độc giống như bị rắn cắn, cần phải chôn sâu xuống đất. Tôi chưa thấy ai bị “rửa chưn lên bàn thờ” kiểu đó, nhưng mà “cẩn tắc vô ưu”, làm rắn chặt cái đầu nó bỏ vô bếp lửa đốt cháy rụi thành tro là an toàn.

Đem rắn hơ lửa cho cháy sém bên ngoài hoặc trụng nước sôi rồi cạo bỏ lớp vảy. Xong mổ bụng theo chiều dọc suốt từ đầu xuống đến chót đuôi, bỏ hết ruột lòng, nếu có trứng thì lấy trứng để riêng xào chung với thịt rắn, cắt bỏ phần hậu môn và chặt bỏ phần chót đuôi nhọn. Rửa sạch máu rắn dọc sống lưng. Chặt rắn thành khúc dài chừng một gang tay rồi bỏ vô nồi nước lạnh bắc lên bếp luộc cho rắn chín. Vớt rắn ra ngoài xé lấy thịt và da, bỏ xương. Xương rắn cũng phải đem đi đốt luôn. Da rắn xắt nhỏ, bằm chung với thịt rắn nhuyễn như bằm thịt heo dồn khổ qua. Bắc chảo lên bếp, phi mỡ tỏi cho thơm rồi cho thịt rắn bằm vô xào sơ cho thịt săn, nêm thêm bột ngọt, nước mắm ngon, chút tiêu sọ đã giã nhỏ, xào cho tất cả thấm rút hết vô thịt rắn thì nhắc xuống.

pic

Làm thịt rắn tại một quán nhậu

Gạo mềm cơm với đậu xanh cà vo sạch, đổ chung vô nồi nước luộc rắn rồi nấu cho gạo và đậu nở loe đều thành cháo hoa. Phải nấu cháo lỏng chớ cháo đặc ăn không ngon, nếu thiếu nước thì đổ thêm nước lã vào. Muốn cháo ngon hơn thì vắt nước cốt một trái dừa khô, để riêng nước cốt nhứt, lấy nước dừa giảo đổ vô nấu cháo luôn. Khi thấy cháo đã nở vừa rồi thì trút thịt rắn đã xào vào nồi cháo, đổ nước cốt dừa nhứt vô luôn, dùng cái dá lớn khuấy cho thịt rắn và cháo trộn đều nhau, cho lửa to để cháo sôi lên lần nữa rồi nhắc nồi xuống hoặc chỉ để ủ lửa than đủ cho cháo nóng thôi. Múc cháo ra tô ăn nóng, rắc ngò rí, hành lá đã xắt nhỏ, tiêu sọ giã nhỏ hay ớt bằm. Ai thích ăn mặn thì chan thêm chút nước mắm ngon (nước mắm mặn để nguyên chất không cần pha chế gì thêm). Mùi cháo, mùi đậu xanh hòa với hành, ngò, tiêu, mùi nước mắm ngon bốc khói thơm phưng phức. Thịt rắn vừa ngọt vừa mềm, da rắn dai dai giòn giòn, đậu xanh, nước cốt dừa cho vị bùi và béo. Thật là một thứ đặc sản tuyệt vời vùng sông nước. 

pic

Rắn hổ hành nấu cháo đậu xanh (kiểu này ko phải kiểu nói trong bài viết, ko có hình thì xài đỡ)

Cháo rắn phải ăn thật nóng, tiêu ớt thật cay, hành ngò thật nhiều. Cháo nguội sẽ có mùi tanh làm món ăn kém vị ngon. Cháo đậu xanh rắn hổ hành người khỏe ăn đã hấp dẫn, mà người bệnh cảm ăn tô cháo nóng cũng toát hết mồ hôi bệnh tật chạy biến đâu mất hết. Ăn cháo vừa nhâm nhi thêm chén rượu đế trong vắt thì còn tuyệt vời hơn nữa. “Cần chi cá lóc cá trê/ Thịt chuột, thịt rắn nhậu mê hơn nhiều”.

Đây là tôi nói chuyện ăn cháo rắn thuở “đời xửa đời xưa”, cách đây 20 năm trở về trước, khi mà người dân miền Tây chỉ bắt rắn để ăn trong nhà và bán vài con rắn quanh quẩn ở chợ làng, chợ xóm. Còn bây giờ, rắn là đặc sản quý hiếm. Đã từng có thời gian người Việt Nam truy lùng bắt rắn, mèo sạch sành sanh rồi chở từng xe tải đem bán qua biên giới phía Bắc cho Trung Quốc. Chuột bọ hoành hành phá hại mùa màng, người ta lại kêu gào tìm kiếm biện pháp diệt chuột.

Cho nên, dân ta chỉ nên một năm ăn vài con rắn thôi, gọi là đổi khẩu vị cho vui. Chớ ngày nào cũng kéo nhau đi nhậu thịt rắn thì sẽ đến giai đoạn cả nước này toàn là chuột, rồi dân ta chỉ có thịt chuột mà ăn chớ không còn lúa khoai gì ráo.

Tạ Phong Tần

About these ads
Categories: Tản mạn
  1. 03/09/2011 lúc 2:14:chiều | #1

    Hay lắm cô Tạ!! cô viết về miền tây rất hay, phản phất giọng văn miệt dưới của Ô. Sơn Nam,o ngờ cô chửi bọn gian tà củng hay mà sưu tầm và viết về thôn quê cũng tuyệt!, tôi kể tuổi tạm gọi là!!.. nhưng nghỉ rằng có được văn sỉ viết nhiều thể loại như cô cũng là điều thú vị và may mắn cho văn chương mà chúng gọi là lề trái của ta!!

  2. Trí
    04/09/2011 lúc 2:43:sáng | #2

    Thèm cháo rắn thiệt.
    Chúc Chị cùng gia đình luôn an mạnh.

  1. 02/10/2011 lúc 2:24:sáng | #1
  2. 06/06/2013 lúc 2:31:sáng | #2

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: